خطرات پنهان ریزهخواری شبانه برای سلامت کبد
یافتههای یک پژوهش ۱۶ ساله روی ۲۰۰ هزار بزرگسال نشان میدهد ریزهخواری پس از شام و پیش از خواب، با برهم زدن ساعت زیستی کبد، خطر ابتلا به کبد چرب متابولیک را ۳۶ درصد و ریسک ابتلا به سیروز کبدی را ۲۸ درصد افزایش میدهد.
پژوهشهای جدید نشان میدهند که غذا خوردن در شب و بیماری کبد ارتباطی مستقیم و نگرانکننده دارند. بسیاری از افراد عادت دارند اواخر شب به سراغ یخچال یا کابینت خوراکیها بروند. این رفتار در ظاهر بیخطر به نظر میرسد. با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که ریزهخواری در ساعات تاریکی، بار کاری سنگینی بر کبد تحمیل میکند. خوردن غذا در زمان نامناسب، خطر ابتلا به اختلالات کبدی را به شکل چشمگیری بالا میبرد. شناخت علائم کبد چرب به شما کمک میکند تا این تغییرات را سریعتر شناسایی کنید.
یافتههای مطالعه جدید درباره غذا خوردن در شب و بیماری کبد
دانشمندان دانشگاه علوم پزشکی اورگان (OHSU) با همکاری بیمارستان عمومی ماساچوست، پژوهشی گسترده در این حوزه انجام دادند. آنها دادههای سلامت نزدیک به ۲۰۰ هزار فرد بزرگسال را در یک بازه زمانی ۱۶ ساله ارزیابی کردند. شرکتکنندگان عادات غذایی و سبک زندگی خود را در پرسشنامههای دورهای ثبت میکردند. پژوهشگران نتایج این بررسی را در نشریه معتبر گوارش و کبد (CGH) منتشر کردند. یافتههای آماری این تحقیق نتایج قابل تاملی به همراه دارد:
-
۳۶ درصد افزایش خطر کبد چرب: افرادی که پس از شام یا پیش از خواب غذا میخورند، بیشتر از دیگران دچار بیماری کبد چرب متابولیک (MASLD) میشوند.
-
۲۸ درصد افزایش خطر سیروز: این عادت ریسک بروز سیروز کبدی (Cirrhosis) یا همان زخم مزمن بافت کبد را بالا میبرد.
-
پایداری نتایج با وجود متغیرها: محققان عواملی نظیر سن، وزن و میزان فعالیت بدنی را تعدیل کردند. با این حال، اثر منفی تغذیه دیرهنگام همچنان به قوت خود باقی ماند.
چرا کبد با هضم غذا در نیمهشب مخالف است؟
بدن انسان بر اساس ریتم شبانهروزی یا ساعت زیستی کار میکند. اندامهای داخلی، بهویژه کبد، برنامهریزی دقیقی برای زمان فعالیت و استراحت دارند. کبد در طول روز با حداکثر توان، مواد غذایی را پردازش و انرژی را ذخیره میکند. در طول شب، کبد فرایندهای ترمیم سلولی و پاکسازی سموم را پیش میبرد.
ورود کالری در ساعات پایانی شب، ساعت زیستی کبد را برهم میزند. در این ساعات حساسیت سلولها به انسولین افت پیدا میکند. بدن کالریهای دریافتی شبانه را به درستی نمیسوزاند. در نتیجه، این کالریهای اضافی به صورت قطرات چربی در کبد انباشته میشوند.
چگونه از آسیبهای کبدی پیشگیری کنیم؟
تغییر زمان صرف غذا یکی از سادهترین و کمهزینهترین روشها برای محافظت از سلامت کبد است. شما نیازی به رژیمهای سخت و طاقتفرسا ندارید. ایجاد چند تغییر کوچک در برنامه روزمره سلامت شما را تضمین میکند:
-
حداقل ۲ تا ۳ ساعت پیش از خواب، مصرف هرگونه کالری یا میانوعده را متوقف کنید.
-
شام را سبک و زودهنگام میل کنید تا بدن پیش از خواب فرصت کافی برای هضم داشته باشد.
-
یک رژیم غذایی سالم برای سلامت کبد بر پایه میوهها، سبزیجات تازه و غلات کامل را دنبال کنید.
-
از نوشیدن مایعات حاوی قند یا شیرینیهای صنعتی در ساعات پایانی شب بپرهیزید.