آیا غم از دست دادن یک حیوان خانگی واقعاً شبیه مرگ یک انسان است؟
سوگ از دست دادن حیوان خانگی واقعیت دارد و میتواند دردناکتر از از دست دادن انسان باشد. این مقاله یافتههای علمی درباره اختلال سوگ طولانیمدت (PGD) در صاحبان حیوانات خانگی را بررسی میکند و اهمیت حمایت روانی و به رسمیت شناختن این سوگ را نشان میدهد.
مقایسه واکنش عاطفی به فقدان حیوان خانگی و انسان
پژوهشگران اخیراً نتایج یک تحقیق جدید را در ژورنال PLOS ONE منتشر کردهاند. این دادهها نشان میدهند که واکنش عاطفی افراد به مرگ حیوانات خانگی، شباهت بالینی زیادی به سوگ ناشی از مرگ اعضای خانواده دارد. محققان در این مطالعه ۹۷۵ فرد بزرگسال را از طریق نظرسنجی بررسی کردند. یافتهها نشان داد که یکسوم از شرکتکنندگان تجربه فقدان حیوان خانگی را داشتهاند. همچنین ۲۱ درصد از این افراد، تجربه مرگ حیوان خانگی خود را دردناکتر از فقدان یک انسان توصیف کردند.
اختلال سوگ طولانیمدت (PGD) در صاحبان حیوانات
متخصصان روانپزشکی، دلتنگی شدید، اشتغال ذهنی و اختلال عملکردیِ طولانیمدت را پس از مرگ یک عزیز، اختلال سوگ طولانیمدت (Prolonged grief disorder یا PGD) مینامند. این عارضه معمولاً ماهها یا سالها ادامه دارد. در حال حاضر، معیارهای تشخیصیِ رسمی این اختلال را تنها به فقدان انسانها محدود میکنند. با این حال، پژوهش اخیر ابعاد دیگری را آشکار کرد. طبق این مطالعه، ۷٫۵ درصد از صاحبان قبلی حیوانات خانگی، معیارهای بالینی ابتلا به PGD را دارند. این نرخ با آمار سوگ ناشی از مرگ دوست صمیمی (۷٫۸ درصد)، خواهر یا برادر (۸٫۹ درصد) و شریک زندگی (۹٫۱ درصد) همتراز است. این شباهت آماری نشان میدهد که سیستم عصبی انسان واکنش یکسانی به این فقدانها نشان میدهد.
آمار جهانی و جایگاه حیوانات در ساختار خانواده
برآوردهای این پژوهش علمی نشان میدهد که سوگ حیوانات خانگی، عامل ۸٫۱ درصد از کل موارد ابتلا به PGD در جهان است. آمارها دلایل این پدیده را به خوبی تبیین میکنند. امروزه ۹۷ درصد از صاحبان حیوانات، آنها را عضوی از خانواده خود میدانند. همچنین ۵۱ درصد از این افراد، اهمیتی برابر با سایر اعضای خانواده برای حیوان خود قائل هستند.
موانع اجتماعی و چالشهای دریافت حمایت روانی
جامعه معمولاً با وجود این انطباق بالینی، فقدان حیوان خانگی را به عنوان یک «سوگِ سلبحقشده» میشناسد. دادههای تحقیق نشان میدهد که این نگاه اجتماعی پیامدهای منفی دارد. بسیاری از افراد سوگوار به دلیل ترس از قضاوت دیگران و احساس شرم، سوگ خود را پنهان میکنند. نبود دستورالعملهای رسمی برای حمایتهای بالینی نیز این مشکل را تشدید میکند. در نتیجه، این افراد از دریافت کمکهای تخصصی برای بهبود سلامت روان خود محروم میمانند.