بهبود عملکرد قلب با اورولیتین آ یکی از نویدبخش‌ترین دستاوردهای حوزه سلامت قلب به شمار می‌رود. پژوهشگران کینگز کالج لندن در مطالعه‌ای تازه در ژورنال معتبر Science Advances به نتایج جالبی دست یافتند. آن‌ها نشان دادند که ترکیبی طبیعی به نام اورولیتین آ (Urolithin A) توانایی قلب دچار سفتی برای انبساط و پمپاژ مجدد را تا ۸۰ درصد ارتقا می‌دهد. باکتری‌های دستگاه گوارش این ترکیب را پس از تجزیه خوراکی‌هایی نظیر انار، گردو و برخی توت‌ها تولید می‌کنند. دانشمندان با این یافته علمی، مسیر تازه‌ای برای درمان این نوع پیچیده از نارسایی قلبی پیش روی پژوهشگران قرار داده‌اند.

چالش درمان نارسایی قلبی با قدرت پمپاژ طبیعی یا کسر جهشی حفظ‌شده (HFpEF)

تقریباً نیمی از موارد نارسایی قلبی در جهان به بیماری HFpEF اختصاص دارد. در این نارسایی، عضله قلب توان انقباض و پمپاژ خون به بیرون را حفظ می‌کند، اما جدار قلب بسیار سفت و انعطاف‌ناپذیر می‌شود. این سفتی بافت مانع از آن است که بطن‌ها در فاصله بین دو ضربان به اندازه کافی منبسط شوند و خون لازم را به درون بکشند.

بیماران مبتلا به HFpEF علائمی مانند تنگی نفس شدید، خستگی مزمن و کاهش چشمگیر کیفیت زندگی را تجربه می‌کنند. از آنجا که کهولت سن، فشار خون بالا و دیابت این عارضه را ایجاد می‌کنند، داروهای معمول اثرگذاری محدودی روی آن دارند. به همین دلیل پزشکان تاکنون صرفاً بیماری‌های زمینه‌ای را کنترل کرده و رژیم غذایی سالم را به بیماران توصیه می‌کردند.

مکانیسم مولکولی اورولیتین آ در عضله قلب

تیم کینگز کالج لندن برای نخستین بار سازوکار اثرگذاری اورولیتین آ بر سلول‌های قلبی را شناسایی کردند. این ترکیب با اثر روی آمینو اسید سیستئین ۴۲ در پروتئینی به نام PKGIα، این آنزیم کلیدی را فعال می‌کند. فعال‌شدن این پروتئین، مسیرهای بیوشیمیایی انبساط عروق و شل شدن عضله قلب را به جریان می‌اندازد.

محققان در آزمایش روی مدل‌های حیوانی مبتلا به HFpEF اثبات کردند که اورولیتین آ شاخص‌های کارکردی قلب را تا ۸۰ درصد ارتقا می‌دهد. علاوه بر این، بررسی‌های بافت‌شناسی نشان داد که این ماده سه تغییر مهم در ساختار قلب ایجاد می‌کند:

• کاهش فیبروز و بافت اسکار: مانع از تشکیل بافت سخت در جدار عروق و بطن‌ها می‌شود.
• جلوگیری از بزرگ شدن غیرطبیعی سلول‌ها: از هیپرتروفی یا رشد مضر سلول‌های عضلانی قلب پیشگیری می‌کند.
• افزایش قدرت انعطاف‌پذیری و ریلکسیشن: به بافت قلب اجازه می‌دهد در مرحله دیاستول کاملاً باز شود و خون کافی را پمپاژ کند.

ارزیابی در بافت قلبی بازسازی‌شده انسان و ایمنی

پژوهشگران در مرحله‌ای مهم، اورولیتین آ را روی بافت‌های قلبی آزمایشگاهی که از سلول‌های بنیادی انسان ساخته بودند ارزیابی کردند. این بافت‌ها رفتار طبیعی قلب انسان را با دقت بازسازی می‌کنند. نتایج نشان داد که اورولیتین آ توان کشسانی این بافت‌های انسانی را به میزان چشمگیری افزایش می‌دهد؛ موفقیتی که ارزش کارآزمایی‌های بالینی روی انسان را بالا می‌برد. همچنین مطالعات بالینی پیشین، بی‌خطری اورولیتین آ و اثر آن بر جوانسازی میتوکندری را نشان داده بودند.