عصر جدید و مدرن نیاز به درمانهای جدید و مدرن و البته کمتهاجمیتر دارد؛ روشهایی که ضمن کاهش آسیب و افزایش شانس موفقیت، درد و احساس ناراحتی کمتری برای بیمار ایجاد کنند.کلانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد آندوسکوپیک (ERCP) یکی از این روشهای کلیدی موثر و مدرن در درمان بیماریهای گوارشی محسوب میشود که ترکیبی از آندوسکوپی پیشرفته با تصویربرداری فلوروسکوپی (اشعه ایکس زنده) است تا پزشک، مشکلات مجاری صفراوی، پانکراس و کیسه صفرا را تشخیص داده و درمان کند. این روش عمدتاً در محیط بیمارستان و توسط متخصصان گوارش انجام میشود. ERCP یک روش مداخلهی درمانی کمتهاجمی است که در بسیاری از موارد نیاز به جراحی باز را برطرف میکند. در این مقالهی جامع به بررسی جزئیات ERCP در بیمارستان شفا خرمآباد پرداختهایم.
تعریف و پیشینه تاریخی
به طور ساده، ERCP یا Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography یک روش پیشرفته آندوسکوپی است که امکان مشاهده و مداخله درمانی در مجاری صفراوی و پانکراس را فراهم میکند. این روش نخستین بار در اواخر دهه ۱۹۶۰ توسعه، و همزمان با پیشرفت آندوسکوپهای فیبراپتیک و مواد حاجب در دهه ۱۹۷۰ گسترش چشمگیری یافت.
چیزی که این نوع اندوسکوپی را از سایر انواع اندسکوپی متمایز میکند قابلیت «رتروگراد» بودن آن است، که به مسیر برگشتی از دهان از طریق دوازدهه، برای رسیدن به آمپول واتر (Vater ampulla) اشاره دارد؛ یعنی محل به هم پیوستن مجرای صفراوی و مجرای پانکراس به هم. همچنین مزیت دیگر این نوع روش، برخلاف تصویربرداریهای سنتی مانند سونوگرافی یا سی تی اسکن، امکان مداخلهی درمانی همزمان و زنده است که بدین وسیله قابلیت درمان بدون نیاز به جراحی باز را فراهم میکند.
در این روش، با تزریق ماده حاجب یددار به داخل مجاری و سپس فلوروسکوپی، سنگها، تنگیها، تومورها یا نشت صفرا شناسایی و درمان میشوند. امروزه با پیشرفتهای روز افزون، میزان موفقیت ERCP در مراکز تخصصی همچون بیمارستان شفا خرمآباد به بیش از ۹۰٪ رسیده است. این روش در شرایط حادی مانند کلانژیت یا پانکراتیت صفراوی میتواند باعث کاهش عوارض و مدت بستری شود.
ERCP در بیمارستان شفا: زیرساخت و پروتکلها
بیمارستان شفا خرمآباد، ERCP را در اتاق اختصاصی و استریل آندوسکوپی مجهز به فلوروسکوپی و سیستمهای مانیتورینگ بیهوشی انجام میدهد.
پروتکلهای آمادهسازی با توجه دستور پزشک متفاوتاما به طور کلی به صورت زیر هستند:
- ناشتایی بیمار به مدت ۶ تا ۸ ساعت
- آزمایشهای خون (انعقاد، عملکرد کبد)
- تجویز آنتیبیوتیک پیشگیرانه در صورت خطر عفونت
- تنظیم یا قطع داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین
- اخذ رضایت آگاهانه با توضیح خطراتی مانند پانکراتیت
پس از انجام فرآیندهای ERCP، کادر درمان، بیمار را ۱ تا ۲ ساعت تحت نظر قرار میدهد. در موارد بستری مانند یرقان انسدادی، ممکن است بیمار یک شب را در بیمارستان بماند.
کاربردهای اصلی و اندیکاسیونها
- سنگ مجرای صفراوی مشترک (CBD) – شایعترین مورد
- تنگیهای مجاری صفراوی (خوشخیم یا بدخیم)
- مدیریت پانکراتیت (حاد یا مزمن)
- اختلال اسفنکتر اودی
- نشت صفرا پس از جراحی
- تومورهای آمپول واتر
- خارج کردن جسم خارجی
مزایای ERCP
- درمان و تشخیص همزمان در یک جلسه
- کمتهاجمی بودن نسبت به جراحی
- کاهش مدت بستری
- دسترسی مستقیم به مجاری
- مقرونبهصرفه بودن در مقایسه با جراحی
- امکان ترخیص در همان روز در موارد کمخطر
آمادگی بیمار، مراقبت بعد از ERCP و نتایج بلندمدت
قبل از انجام ERCP، بیمار باید حساسیت دارویی، بارداری یا وسایل کاشتهشده خود را حتما اعلام کند. پس از انجام ERCP نیز در صورت وجود تب، درد شدید یا زردی باید فوراً به بیمارستان مراجعه کنید.
معمولاً با سدیشن متوسط؛ در موارد خاص بیهوشی عمومی.
ابتدا مایعات شفاف، سپس غذاهای کمچرب (لطفا توصیههای پزشک را مدنظر قرار دهید).
بله، برای تعویض استنت یا در صورت عود سنگ.
پزشکان این بخش
با عرض پوزش، ما نتوانستیم هیچ پستی را پیدا کنیم. لطفا مورد دیگری را جستجو کنید.